Otwarta – stara się patrzeć szeroko i gdy widzi coś nowego lub innego, nawet jeśli jej osobiście nie odpowiada – nie udaje, że to coś nie istnieje. Zaprasza do swojego życia wszystko co ją otacza, nie zamyka się na nic – starając się poznać prawdę.

Ciekawa – tak jak dziecko – wciąż zadaje pytania. Stara się zrozumieć, jak działa świat, jakimi zasadami się rządzi. Nie lubi pytań, na które nie zna odpowiedzi.

Zdziwiona – wciąż pyta się “dlaczego tak, a nie inaczej?”. Podważa stare prawdy i zawsze poszukuje lepszych możliwości. Nie boi się zmian – uwielbia je.

W ruchu – porusza się i poznaje nowych ludzi, zbiera nowe doświadczenia, odkrywa nowe fascynujące miejsca. Wychodzi ze swojej strefy komfortu i każdego dnia robi coś nowego, zdobywając nowe punkty odniesienia.

Myśląca – rozumie, że cała kreatywność odbywa się w głowie, dlatego też ćwiczy swój mózg, traktując go jak mięsień. Im więcej (i lepiej) go używa, tym lepiej się jej myśli – szybciej i bardziej czytelnie.

” Zamiast potępiać ludzi spróbujmy ich zrozumieć.  Zastanówmy się, dlaczego robią to, co robią. To o wiele korzystniejsze i bardziej i intrygujące niż krytykowanie. To rodzi sympatię, tolerancję i uprzejmość.

“Zrozumieć wszystko to wszystko wybaczyć“

Jak powiedział dr Johnson: “Sam Bóg, proszę pana, nie każe sądzić człowieka, aż do końca jego dni. Dlaczegóż więc ty czy ja mielibyśmy go sądzić? “

Są dwie możliwości postępowania z ludźmi – albo ich potępiamy, albo staramy się zrozumieć ich postępowanie. Każdy z nas ma jakieś powody, dla których robi to, co robi. Zanim wyrazimy o kimś naszą opinię, warto zapytać samego siebie – chcę, żeby mnie z góry oceniali, czy żeby wysłuchali tego, co mam do powiedzenia?

Opowiada on między innymi o tym, jak po mowie wygłoszonej dla top liderów jednej z farmaceutycznych firm – podszedł do niego niejaki Sean. Zadał pytanie – jak ma sprawić, żeby jego sekretarka nie przeszkadzała mu w pracy?

Dotychczas – wyglądało to tak, że Sean pracował nad czymś, potrzebował ciszy i skupienia, miał drzwi do gabinetu zamknięte. Mimo to… do gabinetu wchodzi sekretarka i zadaje jedno małe pytanie. Chociaż wie, że nie powinna – robi to. Jedno małe pytanie całkowicie dekoncentruje Seana i dużo trudniej powrócić mu do przerwanej pracy. Zasada, mówiąca o tym, że sekretarka ma nie przeszkadzać – zostaje złamana. Jak zachowuje się nasz bohater?:

“No wiesz… po prostu przestaję na chwilę robić to, czym się zajmowałem, bo nie chcę być zbyt nieuprzejmy. Odpowiadam jej na pytanie i proszę tylko, żeby następnym razem już mi nie przeszkadzała w ten sposób.”

Co na to Bergman?

“To błąd Seana. I mój też. A może, jeśli okaże się, że ludzie nie zawsze robią to, o co prosisz – to twój również. Błąd polega na tym, że lubimy być lubieni. Jesteśmy zbyt mili. Nie chcemy wyjść na nieuprzejmych. Niestety, jest to zła strategia. Ustalanie zasad i pozwalanie ludziom na to, żeby je złamali – nie sprawia, że cię bardziej lubią – ale bardziej ignorują.“

Żeby osiągać efekty – musimy być twardzi. Musimy walczyć o swoje. Nawet, jeśli wydaje się to nieprzyjemne czy nietaktowne. Tego rodzaju egoizm jest jak najbardziej naturalny i pożądany. Jeśli chcemy, żeby ludzie przestrzegali naszych zasad – musimy od nich tego wymagać – bez wyjątków.

Królowa wszystkich zasad brzmi “Nigdy nie łam zasad“

Kiedyś godzinami rozmyślałem. Wpadałem na jakiś pomysł i zapisywałem go. Potem opisywałem dokładniej, przetwarzałem i udoskonalałem. Po przerwie powracałem do niego i raz jeszcze starałem się go polepszyć. Mogłem tak robić bez końca, sprawiało mi to przyjemność. Pomysł, który na samym początku był jedną małą myślą – stawał się teraz zbiorem myśli i w dodatku miały jakiś sens:). W ten sposób mogłem spędzić nawet i cały dzień – pracując z długopisem i zeszytem w ręce.

Kiedy we wrześniu wyprowadziłem się z domu – wiązałem z tym jedną ważną decyzję – postanowiłem, że teraz zacznę działać. Te pomysły z których wcześniej byłem zadowolony, bo dobrze wyglądały na kartce – zacząłem zamieniać w działania. Pod koniec roku – jednym z moich głównych postanowień było to, żeby wszystko to, czego się nauczę – wykorzystywać w praktyce, w działaniu. W przeciwnym wypadku – jeśli wiedzy nie mogę wykorzystać – po co mi ona?

Niedawno podczas rozmowy z kolegą zeszliśmy na temat rozwoju osobistego. Zapytałem się go, czym właściwie zajmuje się tak na co dzień, a on odpowiedział, że właśnie rozwojem. Przypomniało mi się, jak niektórzy w rubryce “hobby” umieszczają tekst “rozwój osobisty”. Czy rozwój może być w ogóle hobby? Jest to coś, na co poświęcamy X czasu w ciągu dnia, czy też bardziej postawa, jaką mamy już na całe życie? Pomijając jednak to – jaki ma sens ciągłe “rozwijanie się”, skoro nie potrafimy wykorzystać tego w codziennym życiu?

Dochodzimy w ten sposób do kluczowego pytania. Dotyczy ono zarówno sytuacji, gdy mamy przed sobą stos świetnych pomysłów, górę świeżo zdobytej wiedzy czy pięć godzin spędzone na “pracy koncepcyjnej”. Na dobrą sprawę –  tego pytania można użyć zawsze, w każdej sytuacji . Pytanie brzmi:

I CO Z TEGO?

Nieważne, że coś jest piękne, niespotykane, innowacyjne, czy po prostu jest tego dużo. Nie dajmy się zwieść ładnym hasłom. Tylko jedno jest ważne – co z tego wszystkiego wynika? Jakie za tym poszły działania? Możemy dyskutować, udoskonalać i analizować – ale jeśli na tym poprzestaniemy – nie będzie to nic warte. Praca koncepcyjna jest ważna, ale prawdziwą sztuką jest sztuka realizacji. Żeby sztukę opanować – to jedno pytanie “I co z tego?” – zadawajmy sobie w każdym momencie i każdym miejscu naszego życia. Tak na dobry początek:)

Przecież to drobnostka! Jak coś takiego mogło oderwać mnie od pracy już do końca dnia? Jak jedna rozmowa mogła sprawić, żebym poczuł taki smutek? Ta rozmowa znaczyła dla mnie coś więcej. W rzeczywistości – to była tylko rozmowa:) – ale dla mnie okazała się być czymś więcej. Dzięki niej w końcu coś zrozumiałem.

Mogłem walczyć z tym smutkiem, mogłem sprawić, że już za pięć minut poczuję się lepiej. Mogłem skutecznie poprawić sobie nastrój. Tylko po co? Jeśli bym to zrobił – straciłbym szansę na to, żeby zrozumieć. Kiedy tak tkwiłem w tym smutku – dopiero wtedy doszło do mnie coś ważnego, oddzieliłem to co ważne od tego, co nieistotne.

To my sami określamy, co jest ważne, a co nie. Co jest wielkie, a co małe. Sami wybieramy i sami mamy nad tym kontrolę. Jeśli zdecydowałbym, że taka rozmowa jest czymś nie istotnym – byłaby nieistotna. Wybrałbym tak i już za chwilę “poczuł się lepiej”. Czasem jednak – coś małego, coś wydawało by się nieważnego, coś co nic nie znaczy – właśnie to kryje w sobie coś bardzo cennego. Cenną naukę, cenną prawdę, cenne doświadczenie. Żeby to odkryć – trzeba umieć patrzeć. Trzeba przyjrzeć się samemu sobie i próbować zrozumieć. Trzeba zadać sobie pytania.

Co czuję w tej chwili?

Dlaczego to czuję?

Skąd się wzięło to uczucie?

Co myślę w tej chwili?

Dlaczego to myślę?

Skąd się ta myśl wzięła?

Takie małe pytania kryją w sobie wielkie odpowiedzi. Pretekstem, żeby je zadać – i zrozumieć siebie – może być nawet zwykła rozmowa przez telefon. Dobrą odpowiedź jest łatwo uzyskać. Dużo trudniej jest zadać sobie dobre pytanie.

Pomyślałem, że na temat szkoleń, warsztatów, konferencji i wszelkich innych tego typu spotkań warto napisać coś więcej. Tym bardziej, że  ostatnio w wielu tego typu imprezach brałem udział.

Najpierw trzy argumenty “za”, a potem jeden mały “przeciw” – na otrzeźwienie. Tak więc – co przemawia za szkoleniami?

• Nowa wiedza, nowe umiejętności. Z tymi drugimi to mały problem, bo też umiejętności nabywa się głównie w praktyce, aczkolwiek i na warsztatach można się w czymś przećwiczyć, można się czegoś nauczyć. Oczywiście, jeśli warsztaty są dobrze prowadzone, poprzez ćwiczenia, i interakcję z grupą.
• Nowe kontakty. Często ten punkt ważniejszy jest od zdobywanie wiedzy. Ostatecznie – jeśli znamy kogoś, kto może wykonać potrzebną pracę, to sami nie musimy się tego uczyć. Tak jest szybciej. Tak jest efektywniej. Tak jest po prostu łatwiej. Wszystkiego i tak nie da się nauczyć, a szkolenia, czy spotkania branżowe są najlepszym miejscem, żeby poznać kogoś, z kim można nawiązać współpracę.
• Nowe spojrzenie. Najcennieszy ze wszystkich argumentów. Dzięki temu, że wyjechałem na ten weekend, poznałem nowych ludzi, zdobyłem nową wiedzę, zrozumiałem kilka spraw. Czasem wystarczy jedna rozmowa lub jedno zasłyszane zdanie, żeby popatrzeć na coś z zupełnie innej strony. Nabierając nowego spojrzenia na to czym się zajmujemy, łatwiej nam to udoskonalić i robić lepiej.

Jeden jedyny argument “przeciw” zaczerpnąłem od mojego znajomego, z którym rozmawiałem będąc w Warszawie. Powiedział mniej – więcej tak: “Możesz się szkolić bardzo długo i bardzo często – ale nic z tego nie mieć. Szkolenia nie są żadną gwarancją na to, że odniesiesz sukces“.

Samo szkolenie się, poznawanie ludzi, zdobywanie nowej wiedzy – jest w porządku, ale będzie pieniędzmi wyrzuconymi w błoto, jeśli nie wykorzystamy tego wszystkiego w działaniu. Wyobrażam sobie siebie – jak jeżdżę po szkoleniach, uczę się i “rozwijam”, a nic z tego nie mam. To tak jak z czytaniem książek – można ich przeczytać sto i nic z tego nie mieć, a można przeczytać jedną i wykorzystać ją w stu procentach – w działaniu.

Szkolenia są ważne i jest na nie dużo chętnych – o tym nie muszę przekonywać. Jest wielu ludzi, którzy mają swoje cele i dzięki takim szkoleniom –  łatwiej i szybciej je osiągną. Chętnych jest wielu i to nawet na te najdroższe ze szkoleń. Tak jak spotkanie w Rzymie, na którym można posłuchać Tony’ego Robbinsa. Warto? Nie wiem, nie byłem, ale chętnych na to, żeby wydać dość sporo kasy jest wielu. Dość powiedzieć, że seminarium, w którym weźmie udział 5 tysięcy osób określa się jako “kameralne”:)

Dlaczego jest aż tak duże zainteresowanie Robbinsem? Mówi na tematy, które ludzi interesują. Dodaje energii. Motywuje. Uczy. Rozwija. Co najważniejsze – robi to DOBRZE. A może nawet i najlepiej na świecie? Tak jak wszędzie – jeśli robisz coś dobrze – znajdzie się ktoś, kto ci za to zapłaci.

Z polskiego podwórka – polecam najbliższe szkolenie Bartka Popiela “Turobstrategie Nauki” na którym będzie można dowiedzieć się więcej o motywacji, mapach myśli, szybkim czytaniu, a nawet nauce języka obcego. Nie będzie to jeszcze poziom Tony’ego Robbinsa, ale dobry krok naprzód. Kto wie, może za kilka lat Bartek będzie urządzał kameralne spotkania w liczbie ponad tysiąca słuchaczy?:) Trzeba mierzyć wysoko – sam Tony też musiał kiedyś zacząć. Nie urodził się z tym błyszczącym uśmiechem na twarzy – musiał go dopiero wytrenować:)

Co? – wiesz, czego chcesz.

Dlaczego? - wiesz, co cię motywuje żeby to zdobyć.

Jak? – wiesz, jak to osiągnąć.

Wyobraźmy sobie – jeśli mamy odpowiedź na te trzy pytania – czego potrzeba nam więcej? Jedyne, co mi przychodzi do głowy, to potrzebujemy czasu i energii – żeby te odpowiedzi przekuć w działanie, które przyniesie pożądany efekt. Co jednak, jeśli nie znamy odpowiedzi na któreś z nich? A co, jeśli nie znamy żadnej odpowiedzi? Warto, żebyś zastanowił się, jak jest w twoim przypadku – może jest tak, że wiesz, czego chcesz, ale nie masz pojęcia, dlaczego akurat to wybrałeś, a nie co innego. A może wiesz czego chcesz, ale nie wiesz, jak to osiągnąć?

Jakiekolwiek braki w powyższych odpowiedziach powodują to, że brak nam pewności siebie i pewności drogi, którą zmierzamy. A ta pewność jest kluczową sprawą, jeśli chcemy coś większego osiągnąć. Nie jestem w tym zakresie autorytetem, nie osiągnąłem jeszcze tak wiele, by zamienić się w nauczyciela, ale co do jednego jestem przkonany w stu procentach – pewność siebie i pewność swojej drogi robią ogromną różnicę. Pewność jest jedną z głównych przyczyn, dla których przegrani są przegranymi, a zwycięzcy – zwycięzcami.

Takim prostym przykładem na zbadanie pewności są dwa proste pytania. Oba niedawno zostały mi zadane i na oba nie potrafiłem sensownie, w 2-3 zdaniach odpowiedzieć:

- Jakie są twoje cele w życiu?

- Kim jesteś? Czym się zajmujesz?

To, że nie potrafiłem na nie odpowiedzieć ma dwie przyczyny. Po pierwsze – braki w umiejętnościach komunikacyjnych. Nie potrafię odpowiednio sprzedać – ani siebie, ani swoich pomysłów. To jest rzecz, nad którą będę pracował. Druga przyczyną, dla której nie odpowiedziałem jest to, że po prostu nie znałem odpowiedzi. Nie mam pojęcia, jakie są moje cele w życiu – jeśli są, to bardzo ogólne, a już prędzej mogę opowiedzieć o wartościach, jakimi się kieruję. Cele? One mogą się zmienić. Nie wiem też, kim jestem. Najłatwiej byłoby, jeśli pracowałbym jako nauczyciel – powiedziałbym krótko “jestem nauczycielem”. A teraz? Jeśli ktoś zapyta mnie kim jestem – jedyne sensowne wyjście to opowiedzieć mu historię mojego życia, wtedy mniej – więcej pozna odpowiedź na to pytanie. Kilka słów to zdecydowanie za mało, żeby odpowiedzieć – chyba, że powiem “jestem sobą”.

Zastanawiam się – gdzie jest ta pewność? Jest ona konieczna, żeby coś osiągnąć, coś zdobyć. Trzeba być pewnym siebie i swoich celów. Jednak jak to się ma do tego, że nie chcę się ograniczać? Nie chcę mieć z góry określonych, możliwych do zmierzenia celów w życiu? Nie chcę mówić o sobie w czterech słowach tylko po to, żeby inni łatwiej mogli włożyć mnie do jakiejś szufladki? A jak to jest u was – jesteście pewni swoich celów? Jesteście pewni samych siebie?

Jest wiele pytań – a im więcej odpowiedzi, tym tych pytań pokazuje się coraz to więcej:)

Ostatnio moje podejście do tego tematu jest inne, bardziej przypomina ewolucję niż rewolucję. Wciąż jednak zastanawiam się, jak to zrobić. Jak nauczyć się, jak zdobyć nowe umiejętności i kompetencje w najprostszy, najszybszy sposób. Jak zdobyć nowe nawyki w krótkim czasie tak, żeby pozostały na długo – żeby stały się częścią nas.

Odpowiedzi ostatecznie jeszcze nie znalazłem, ale wyróżniłem trzy kroki. Są to etapy, które należy przejść, żeby przeprowadzić dobrą zmianę:

Krok 1 – Zrozumienie. Odpowiedź na dwa kluczowe pytania. “Co jest?” oraz “Dlaczego jest?“. W pytaniu pierwszym chodzi o to, żeby dojść do konkretnego obrazu. Im bardziej ten obraz wyraźny, tym lepiej, bo wiemy, na czym się skupić. Wiemy, nad czym pracujemy. To jest jak byśmy zastanawiali się nad jakimś problemem – i jeśli na samym początku dokonamy porządnej analizy, określimy, jaka jest aktualna sytuacja i jakiego rozwiązania poszukujemy – mamy klarowniejszy obraz i dużo łatwiej dojść nam do dobrej odpowiedzi.

Pytanie drugie – “Dlaczego?” to pytanie o motywację. Pytanie o to, jakie są argumenty za tym, żeby robić rzecz X. To bardzo ważne, żeby odpowiedzieć sobie na to pytanie i znaleźć konkretny argument “za”. Jeśli takich nie ma, to… po co marnować czas na coś, co i tak nie przyniesie korzyści?

Jeśli w taki sposób chcemy wypracować w sobie nawyk wczesnego wstawania, to:

1) Ustalamy co on konkretnie oznacza – o której dokładnie chcemy wstawać, jak to ma przebiegać, w jaki sposób chcemy to mierzyć

2) Ustalamy powody, dla których to robimy – np. to, że w ten sposób będziemy mieć więcej czasu na działania w ciągu dnia, albo więcej czasu rano, żeby spokojnie zjeść śniadanie

Krok 2 – Działanie świadome. Warto zapamiętać, jak bardzo różnią się od siebie działanie świadome i nieświadome. Nad tym pierwszym mamy kontrolę, panujemy i przede wszystkim – działając świadomie, możemy sami siebie kształtować. Działanie świadome to również choćby świadome dokonywanie wyborów. To cenne, kiedy dokonamy wyboru niezbyt przyjemnego, ale zrobimy to ze względu na to, bo będzie to krok do jakiegoś większego celu.

Działanie świadome na co dzień wygląda prosto. Choćby ja – zrozumiałem niedawno, jak ważne jest to, żeby postawić się na miejscu drugiej osoby, wejść w jej punkt widzenia. Zrozumiałem i postanowiłem wykorzystać to na co dzień. Wypisałem sobie na kartce tą myśl, wciąż o niej pamiętam i powtarzam ją sobie. Jeśli mam jakąkolwiek interakcję z drugą osobą – chociaż przez chwilę staram się wejść w jej buty. Naprawdę nie potrzeba do tego wiele wysiłku. Cała rzecz polega na tym, żeby wykonywać to w praktyce – nie tylko w umyśle – i żeby robić to jak najczęściej.

Krok 3 – Działanie zawsze. Rzecz, którą (1)zrozumieliśmy i zapragnęliśmy oraz (2) świadomie wykonywaliśmy na co dzień – od teraz jest naszym nawykiem. Tak głębokim, że działamy w ten określony sposób już zawsze – ale wcale nad tym nie pracujemy. Od teraz ten nawyk stał się częścią nas.

Duża część książki to dość luźne rozważania na temat mądrości, wiedzy, czy naukowego podejścia:

“Nawet jeżeli naukowy intelekt może być przydatny w badaniu pewnych rzeczy, to sprawy głębsze i szersze są poza jego zasięgiem. Taoistyczny autor Chuang-tse wyraził to w następujących słowach:

Studzienna żaba nie może wyobrazić sobie oceanu, ani też letni owad nie pojmie lodu. Jak więc naukowiec może zrozumieć Tao? Jest on ograniczony przez swoją uczoność“

Kolejny cytat:

“Naukowcy mogą być bardzo użyteczni i niezbędni w typowo nudny i mało zabawny sposób. Dostarczają oni wielu informacji. Chodzi jednak o to, że jest  Coś Więcej, i właśnie to Coś Więcej jest tym, o co naprawdę w życiu chodzi”

W innym miejscu autor pisze o tym, czym różni się wiedza od mądrości:

“Dla zdobycia wiedzy – codziennie coś dodawaj. Dla zdobycia mądrości – codziennie coś odrzucaj”

Te ostatnie dwa zdania są kluczowe. Jestem pewny, że aby być mądrym – wcale nie trzeba posiadać ogromnej wiedzy. Coraz częściej zauważam, że nie chodzi o to, by zdobywać więcej informacji, by wiedzieć więcej. Cała sztuka polega na tym, żeby te informacje dobrze wykorzystać. Ten, kto nie potrafi tego zrobić – dużo wie, ale czy jest mądry? Ostatni cytat:

” A najpiękniejszą rzeczą w tej Prostocie jest jej użytkowa Mądrość w rodzaju co-można-by-tu-zjeść – mądrość, której można dotknąć“

Takiej mądrości poszukujmy. Nie tej książkowej czy teoretycznej, ale tej, która jest “tu i teraz”. Tak, żebyśmy mogli ją dotknąć, posmakować jej, poczuć na własnej skórze.

Żyjemy w czasach, w których kluczową rolę odgrywa informacja. Po pierwsze – dostęp do niej, a po drugie i najważniejsze – umiejętność jej wykorzystania. Dziś wcale nie musimy wiedzieć dużo – wystarczy zadać pytanie wujkowi Google. Najważniejsze, co musimy posiąść to umiejętność wykorzystania tej wiedzy. Już dawno minęły czasy, kiedy mogliśmy zdobyć wiedzę z wielu dziedzin i odpowiadać na każde z  trudnych pytań. Dziś świat jest inny, bardziej złożony i skomplikowany, ale też samo zdobywanie wiedzy nie ma już większego sensu. Teraz liczą się inne pytania – “I co z tą wiedzą zrobię? Jak ją wykorzystam? I co teraz?”